Medycyna PZWL.pl

PZWL

Pielęgnacja skóry wrażliwej i atopowej

alż Tagi: atopowe zapalenie skóry , pielęgnacja skóry , Pielęgniarstwo , położnictwo
Nowość
pixabay

Co czwarte dziecko rodzi się z problemami skórnymi. Przyczyną większości z nich jest atopowe zapalenie skóry. Dlatego niezwykle ważna jest edukacja i poszerzanie wiedzy w tym zakresie.

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to jedna z najczęściej pojawiających się chorób alergicznych u dzieci. Występuje u około 20% dzieci do 7. r.ż. i zachorowalność na to schorzenie stale wzrasta. Większość małych pacjentów wyrasta z AZS w okresie przedszkolnym, do 10. r.ż. obserwujemy ją tylko u około 10% chorych, jednak około 40% dzieci w późniejszym wieku będzie miało inną manifestację alergii, np. alergiczny nieżyt nosa albo astmę oskrzelową.

Charakterystyczne objawy

Atopowe zapalenie skóry to choroba o nawrotowym przebiegu. Występuje przewlekle, czasem przez wiele lat. Towarzyszy jej bardzo silny świąd, na który dziecko reaguje drapaniem, co w rezultacie powoduje dalsze rozprzestrzenianie się zmian skórnych z ich wtórnym nadkażeniem bakteryjnym albo grzybiczym.

W przypadku AZS bardzo charakterystyczna jest lokalizacja zmian skórnych:

■ okres niemowlęcy – twarz (poza trójkątem wokół ust i brody), owłosiona skóra głowy, również zmiany uogólnione,

■ dzieci starsze, do 12 r.ż. – zgięcia łokciowe, kolanowe, nadgarstki, dłonie, zmiany na twarzy wokół ust i oczu,

■ okres młodzieńczy – okolica oczu, ust, górna powierzchnia ciała, grzbiety dłoni.

W AZS obserwujemy znaczną suchość skóry. Im cięższy charakter ma choroba, tym mocniejsze jest wysuszenie skóry, przez co staje się ona bardziej podatna na drażniące działanie czynników z otoczenia dziecka.

Co wywołuje AZS

Wśród przyczyn wzrostu zachorowania na AZS wymienia się predyspozycje rodzinne do alergii, narażenie na zanieczyszczenie środowiska (pyły przemysłowe) i higieniczny tryb życia w krajach rozwiniętych. U małych dzieci za występowanie zaostrzeń AZS odpowiedzialne są w znacznym stopniu alergeny pokarmowe, głownie mleko i jaja. Obserwujemy  też alergię na inne pokarmy, również te uważane za bezpieczne, jak ziemniaki czy ryż. Alergeny pokarmowe są główną przyczyną zaostrzenia zmian skórnych u dzieci do 2 r.ż. U dzieci starszych są nią natomiast alergeny powietrznopochodne.

Zasady pielęgnacji dziecka

Unikanie czynników drażniących. Pomocne w tym jest wykrycie alergenów na podstawie obserwacji dziecka i testów alergologicznych. W alergii pokarmowej wykluczamy uczulający pokarm na czas pozwalający na wytworzenie się tolerancji u dziecka. Okres eliminacji zależy od rodzaju pokarmu i stopnia uczulenia. Postępowanie dietetyczne ma istotne znaczenie zarówno w profilaktyce, jak i leczeniu. Najważniejsze jest utrzymanie karmienia piersią do 4–6 m.ż. W przypadku gdy niemożliwe jest karmienie piersią, u niemowląt z grona wysokiego ryzyka rozwoju alergii zaleca się podawanie mieszanek mlekozastępczych (poza mieszankami sojowymi).

W przypadku kobiet w ciąży nie zauważono korzyści wynikających ze stosowania restrykcyjnej diety. Po porodzie, w wybranych przypadkach, można stosować dietę dla karmiącej mamy, wykluczając silne alergeny (mleko, jaja i inne uczulające dziecko pokarmy), zawsze pamiętając o prawidłowym zbilansowaniu diety i zastąpieniu wycofanego produktu innym, o podobnych wartościach odżywczych. Pokarmy stałe wprowadzamy u dzieci z AZS w tym samym okresie co u dzieci zdrowych, zawsze obserwując reakcję dziecka na nowy pokarm. Staramy się także wyłączać czynniki drażniące, takie jak: alergeny powietrznopochodne, uczulające kosmetyki, proszek do prania, pływanie w basenie z chlorowaną wodą. Zalecane jest noszenie odzieży z naturalnych materiałów (oprócz wełny, która podrażnia skórę). Inną przyczyną zaostrzenia zmian chorobowych jest dym tytoniowy, który powoduje nasilenie suchości skóry.

Odpowiednia pielęgnacja skóry. Podstawową zasadą w leczeniu AZS jest utrzymanie prawidłowej wilgotności skóry. W tym celu należy pielęgnować ją specjalnymi preparatami – emolientami. Zatrzymują one wodę w skórze, zapobiegają jej wysychaniu i dzięki temu zmniejszają świąd. Prawidłową pielęgnację skóry zaczynamy od kąpieli, co pozwala usunąć z powierzchni skóry złuszczony naskórek, strupki oraz bakterie. Kąpiel z dodatkiem olejków nawilżających powinna trwać nie dłużej niż 5–15 minut, a woda powinna mieć temperaturę zbliżoną do ciepłoty ciała dziecka. Według najnowszych standardów pielęgnacyjnych nie zaleca się stosowania zwykłych mydeł, poleca się natomiast specjalne środki myjące dostępne w aptekach. Po 3–5 minutach po kąpieli nawilżamy skórę dziecka emulsjami zawierającymi lanolinę, eucerynę, oliwę z oliwek, cholesterol. Tego rodzaju preparaty utrzymują się na powierzchni skóry ok. 4 godzin, dlatego nawilżanie należy powtarzać kilkakrotnie w ciągu dnia. Prawidłową pielęgnację skóry stosujemy również w okresie wyciszenia objawów. Możemy wtedy stosować nawilżanie rzadziej, ale nie wolno go zaniedbywać. W przypadku bardziej nasilonych zmian skórnych zalecane są kortykosteroidy w postaci maści, kremów lub aerozoli. Ponieważ stosowanie tych preparatów obarczone jest objawami ubocznymi, rodzice powinni pamiętać, by ich używanie odbywało się wyłącznie pod kontrolą lekarza. Preparaty kortykosteroidowe stosujemy krótko, raz na dobę i przy ich nakładaniu posługujemy się metodą opuszkową, tzn. ilość maści pokrywająca opuszkę palca wskazującego powinna wystarczyć do posmarowania jednego ramienia u dziecka do 4 r.ż.

Co pomoże złagodzić świąd skóry?

■ eliminacja czynników drażniących,

■ stosowanie schłodzonych w lodówce emolientów,

■ preparaty miejscowe przeciwświądowe – polidokanol (zawarty w niektórych preparatach do pielęgnacji skóry),

■ u niektórych dzieci leki antyhistaminowe, takie jak: cetyryzyna, loratadyna i inne.

Atopowe zapalenie skóry jest chorobą o zmiennym przebiegu. U znacznej części dzieci dochodzi do długotrwałych remisji, ale pewne czynniki mogą zwiększać ryzyko dłuższego utrzymywania się zmian skórnych. Do głównych z nich należą: wczesny wiek wystąpienia zmian skórnych, alergia na roztocze, silne narażenie na alergen roztoczy w domu, alergia w rodzinie. Wiele badań potwierdziło korzystne działanie probiotyków w profilaktyce i leczeniu alergii pokarmowej i AZS.

Działanie probiotyków:

■ wpływ na rozwój mikroflory jelitowej,

■ hamowanie rozwoju flory patogennej,

■ stymulacja układu immunologicznego.

SŁOWNICZEK

Kortykosteroidy – hormony kory nadnerczy wytwarzane w naturalny sposób w naszym organizmie i warunkujące wiele procesów życiowych. Wykazują bardzo silne i różnorodne działania: przeciwzapalne, przeciwobrzękowe, przeciwalergiczne, immunosupresyjne, regulujące przemiany węglowodanów, białek i tłuszczów.

Autor:

lek. Barbara Surowska

pediatra, alergolog

Poradnia alergologiczna w Sulejówku

Źródło: „Poradnik pielęgnacyjny” 1/2014.

W tym numerze „Poradnika pielęgnacyjnego polecamy także:

  • Dorota Kochman, Rola położnej i pielęgniarki w opiece nad wcześniakiem.
  • Iwona Morawik. Zasady i procedury bezpiecznej pielęgnacji dziecka w warunkach domowych.
  • Grażyna Mitruś, Pierwsza pomoc udzielana dziecku w sytuacjach kryzysowych.
  • Joanna Kieniewicz-Górska, Podstawowe zabiegi pielęgnacyjne.
  • Marlena Roszkowska, Kąpiel noworodka – technika, zasady bezpieczeństwa, akcesoria.
  • Iwona Morawik, Pieluszkowe zapalenie skóry – przyczyny, pielęgnacja, profilaktyka.
  • Joanna Kieniewicz-Górska, Typowe problemy pielęgnacyjne w pierwszym roku życia.

Oceń

  • Obecnie 0 na 5 gwiazdek.
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
0

Dziękujemy za głos!

Już oceniałeś tą stronę, możesz oddać głos tylko raz!

Twoja ocena została zmieniona, dziękujemy za oddany głos!

Zaloguj się lub utwórz nowe konto aby ocenić tą stronę.

 

Komentarze

Zobacz także

pixabay

Obowiązujące procedury zaopatrywania kikuta pępowinowego

Kikut pępowinowy to pozostałość po pępowinie, która w okresie ciąży odgrywa rolę sznura łączącego płód z łożyskiem. Od 8. tygodnia ciąży przez pępowinę przebiegają naczynia krwionośne – żyła i dwie tętnice. Żyła biegnie do wnęki wątroby, dlatego tak łatwo w przypadku zakażeń pępka o przejście zapalenia na wątrobę. Naczynia przebiegające w pępowinie leżą w tkance śluzowej określanej mianem galarety Whartona, która ulega martwicy w przebiegu gojenia się pępka.

Czytaj więcej

Szczepienia ochronne w praktyce pielęgniarki i położnej

Szczepienia ochronne są niekwestionowaną obroną w zapobieganiu występowania chorób zakaźnych. Znane z przeszłości masowe zachorowania dziesiątkujące ludność, zwłaszcza osoby najsłabsze, w tym dzieci, powodowały epidemie chorób zakaźnych, co wraz z niedożywieniem ludności decydowało o wysokiej umieralności populacji ludzkiej.

Czytaj więcej

„Praktyczna kosmetologia krok po kroku. Kosmetologia twarzy”

Książka została napisana z myślą o lekarzach, kosmetyczkach oraz wszystkich, którzy chcą zadbać o swoje zdrowie, urodę i powodzenie w życiu. Publikacja w holistyczny sposób wyjaśnia zagadnienia związane z kosmetologią oraz związane z pielęgnacją skóry. Pozwala zrozumieć, że dobra kondycja skóry wpływa również na nasze samopoczucie i zdrowie, a zabiegi kosmetyczny pozwalają to osiągnąć.

Czytaj więcej

Recenzje

Do pobrania


Przejdź do działu reklamy i współpracy b2b

Nasi partnerzy

FB